środa, 11 marca 2026

Antena MORGEIN 160/80

Postanowiłem wykonać dwupasmową antenę MORGEIN w wersji 160/80.
Decyzja podyktowana była małą ilością potwierdzonych krajów w paśmie 160 metrów.

Płytka z bezbarwnego poliwęglanu grubości 8 mm - zasilenie anteny.
Zamontowany bloczek pozwala na wypoziomowanie anteny.
Każde ramię anteny ma 21 odstępników długości 110 mm
wykonanych z jednorodnej rury PP-R średnicy 16 mm o ściance 2,7 mm.
126 otworów wywierciłem w przygotowanej skrzynce wiertarskiej.

Płytka z poliwęglanu grubości 8 mm - mocowanie odciągu.
Antena została wykonana z przewodu Cu  LgY 4 mm2
a dokładnie: H07V-K/LgY 4 C-BK firmay DRAKA.
Zużyłem około 116 metrów.

Marek-SP5SEX zawiesił antenę na wysokości 9 metrów.


Antenę zawiesiłem na wysokości 9 metrów dokładnie w kierunku wschód - zachód.
Zasiliłem ją fiderem: RF-10 GERMANY długości 13 metrów o następujących właściwościach:
                                   Żyła środkowa: Drut miedziany Cu średnica 2.71 mm.
                                   Dielektryk: Spieniony fizycznie PE, średnica 7.25 mm.
                                   Ekran: Folia miedziana Cu + 54% oplot z drutów miedzianych Cu.
                                   Powłoka zewnętrzna: PE, średnica całkowita 10.3 mm, kolor czarny.
                                   Tłumienność dla 10 MHz to 1,2 dB na 100 metrach
                                   Moc dopuszczalna dla 10 MHz to  8.500 W.
Pomiary wykazały, że złożona antena nie wymaga dalszego strojenia. 
                                   SWR dla pasma 80 metrów to 1: 1.05
                                   SWR dla pasma 160 metrów to 1:1,10
Jednak zimą, SWR dla oblodzonej anteny, osiągnął wartość  1:9  !!!
Odsłuch w paśmie 80 metrów potwierdził dobre opinie krótkofalowców o antenie MORGEIN. 

Szkic anteny w/g HB9ACC oraz DJ3QX z FUNKAMATEUR nr 3 z 2011 roku.

Praca z anteną, która jest wrażliwa na prądy wspólne,  wymusiła używanie CHOKE BALUN 1:1

Sposób nawinięcia CHOKE BALUN.
Rysunek zaczerpnięty ze strony WK3BG.

Do pierwszych prób anteny MORGEIN używałem CHOKE BALUN  w/g W1R nawinięty przewodem H155 na jednym rdzeniu AMIDON FT 240-43.  Ilość zwojów 4+4. W paśmie 3,7 MHz sprawował się wyśmienicie. W paśmie 1,8 MHz już gorzej.
Impedancja tłumiąca baluna dla 2 x 4 zwojów wynosi:
dla   1,85 MHz      800 Ohm
dla   3,7   MHz   1.600 Ohm
dla 28      MHz 12.000 Ohm i  około 45 dB tłumienia prądu wspólnego.

Pierwsze wykonanie CHOKE BALUN.
Pojedyńczy rdzeń FT240-43 AMIDON.
4 + 4 zwoje H155.
Najwyższa sprawność dla pasma 28 MHz.
Dobrze działa od 20 do 25 MHz.
Obudowa MASZCZYK KM-75J ABS.
H=41 mm, B=80 mm, L=120 mm.
Jeszcze brak rezystora 1 kOhm.

CHOKE BALUN przygotowany dla TRX'a YAESU FT-817.
Pojedyńczy rdzeń FT240-43 AMIDON  USA.
Uzwojenie 8+8 zwojów nawinięte chińskim koncentrykiem RG-58.
Właściwie działa od 7 do 21 Mhz. Maximum osiąga dla 10,1 MHz.
Obudowa KRADEX Z54J z ABS z silikonową uszczelką.
H=41,0 mm, B=74,5 mm, L=89,4 mm.

Impedancja tłumiąca baluna dla 2 x 8 zwojów i dwóch rdzeni toroidalnych wynosi:
dla   1,85 MHz   1.600 Ohm  i  około 30 dB tłumienia prądu wspólnego względem 50 Ohm
dla   3,7   MHz    3.200 Ohm  i  około 35 dB tłumienia prądu wspólnego
dla 28      MHz  24.000 Ohm (tylko dla porównania; MORGEIN nie obsługuje tego pasma)
W praktyce, dla skutecznego tłumienia prądów w.cz. przyjmuje się, że wartość impedancji powinna być co najmniej 1 do 2 kOhm, a optymalnie powyżej 4-5 kOhm. 
Poniżej 500 Ohm to praktyczny brak tłumienia.
Dla pasma 160 metrów CHOKE BALUN wykonałem z dwóch rdzeni ferrytowych FT240-43 AMIDON o wymiarach 61x35,5x12,7 mm. Dwa rdzenie dają większą impedancję. Na rdzenie nawinąłem 8 + 8 zwojów koncentrykiem H155. Geometria rdzenia toroidalnego nie pozwala na większą ilość zwojów H155 - jest to maksimum. Dwa rdzenie FT240 i kabel H55 powinny pozwolić na obciążenie baluna 300 do 500 W mocą ciągłą. Podział uzwojenia na dwie części zwiększa impedancję tłumiącą, zmniejsza pojemność międzyzwojową oraz zmniejsza ryzyko wysycenia rdzenia. 
Częstotliwość rezonansowa tak wykonanego baluna jest wyraźnie powyżej  1,85 MHz. Jest to balun dedykowany dla pasma 160 m. 

Rdzenie ferrytowe FT240-43 AMIDON zakupione u Pawła-SP2FP.
61 x 35,5 x 12,7 mm

Z przedstawionych wyliczeń wynika, że tak wykonany CHOKE BALUN idealnie sprawuje się w paśmie 160 i 80 metrów; zupełnie nie nadaje się na pasmo 10 metrów. CHOKE BALUN zamontowałem w obudowie z ABS. Absolutnie nie może to  być obudowa stalowa. Metalowa obudowa staje się równoległą ścieżkę dla prądów wspólnych omijając dławik. Metalowa obudowa zmniejsza impedancję CHOKE od 30% do 60%  dodatkowo obniża częstotliwość rezonansową CHOKE i może indukować prądy wirowe. Gniazda UC1 w obudowie nie powinny być zbyt blisko ferrytu. Dla ferrytu o średnicy 61 mm dłuższy bok obudowy powinien mieć wymiar 120 mm lub 150 mm. W grę wchodziły dwie obudowy: obudowa firmy MASZCZYK KM75J o wymiarach 120 x 80 x 41 mm lub obudowa firmy KRADEX Z57J o wymiarach 120 x 80 x 55 mm. Wybrałem obudowę .... wykonaną z ABS. W CHOKE BALUN od strony anteny, pomiędzy żyłę gorącą a ekran, wlutowałem rezystor 1 kOhm o mocy 1/4W w celu rozładowania ładunków elektrostatycznych. Zapobiega on "trzaskom" elektrostatycznym. Literatura podaje również wartość rezystora 10 kOhm. Jeśli antena zawieszona jest w miejscu narażonym na ESD (Electrostatic Discharge) takie jak: wiatr, drzewa, izolatory, długa linka – rezystor o wartości 1 kΩ jest lepszym wyborem.

W krótkim czasie antena MORGEIN pozwoliła mi na zrobienie łączności, w paśmie 160 metrów, z następującymi krajami:
Austria, Belgia, Białoruś, Bośnia i Hercegowina, Holandia, Chorwacja, Czechy, Dania, Estonia, Finlandia, Francja,  Holandia, Kazachstan, Królewiec, Litwa, Luksemburg, Łotwa, Macedonia Północna, Mołdawia, Niemcy, Norwegia, Polska, Rosja, Rumunia, Sardynia, Serbia, Słowenia, Słowacja, Szwajcaria, Szwecja, Ukraina, Węgry, Włochy, Wyspa Man. 
Jestem z niej bardzo zadowolony !



czwartek, 12 lutego 2026

Wspornik pod dwie lampy fotograficzne

Na potrzeby swojego hobby: fotografii, wykonałem wspornik mocowany do aparatu pod dwie lampy doświetlające pierwszy plan. Podczas fotografowania w terenie często brakuje poręcznego, bezcieniowego oświetlenia.

Dwie lampy z aparatem NIKON D-7100 z podpiętym obiektywem NIKKOR 85 mm  1:1.8 D.



Wspornik wypaliłem na laserze z blachy kwasodpornej grubości 3 mm. Otwór pod gwint śruby mocującej do korpusu aparatu 1/4 - UNC 20 należy wykonać o średnicy 5,75 mm.
Kostki do mocowanie lamp kupiłem na znanym portalu aukcyjnym w wersji z otworem M6, co upraszcza dobór śruby. Najczęściej otwór w kostkach wykonany jest z gwintem 1/4-UNC 20 co pociąga za sobą wyższy koszt śruby fotograficznej.

Pięć otworów dużej średnicy w płycie mocującej to odciążenie wspornika.
Uskoki w ramionach zabezpieczają przykręcone stopki przed obróceniem się.
  
Lampy doświetlające o symbolu VL81, mają moc 6,5 W i 850 Lm z możliwością regulacji mocy oraz barwy światła w zakresie od 3.200*K do 5.600*K. Wewnętrzny akumulator o pojemności 3.000 mAh można ładować poprzez gniazdo USB-C. Czas ładowania do pełnej pojemności trwa 3 godziny. Po naładowaniu, czas pracy lampy, gwarantowany przez producenta, wynosi dla małej mocy 450 minut a dla pełnej mocy 150 minut. Wymiary lampy to: 76 x 89 x 25 mm i 120 g masy.

czwartek, 1 stycznia 2026

SP0YAGI karta QSL


Otrzymałem przesyłkę z drukarni gotowych kart QSL.
Poniżej kart QSL brelok wydrukowany przez Marka-SP5SEX.

Nie łatwo było wybrać zaprojektować kartę QSL okolicznościowej stacji SP0YAGI.
Chcę przedstawić różne warianty czcionek, liternictwa, które rozważałem wprowadzić na avers karty. Antena Yagi-Uda wykonana jest najczęściej z rurek aluminiowych. Pomyślałem, że ciekawie wyglądałby napis "wyspawany" z cienkościennych rurek. 


Kolejne pomysły to litery z płynnego metalu z poblaskami i refleksami stopionego metalu. Tak powstało kilka wzorów, z których ciężko było wybrać ten ostateczny.......





Podsumowanie łączności w miesiącu styczniu 2026 roku:
          QSO = 602
          ilość krajów = 46
          łączności przeprowadziłem na 8 pasmach.

Trofeum zdobyte pod znakiem SP0YAGI  w styczniu 2026 roku.




Podsumowanie łączności w miesiącu lutym 2026 roku:
          QSO - przybyło 463  razem 1.065
          Ilość krajów - przybyło 8 razem 54



Podsumowanie łączności w miesiącu marcu 2026 roku:
          QSO - przybyło 987  razem 2.059 (przybyło dziewiąte pasmo).
          Ilość krajów - przybyło 19 razem 73 w tym 34 kraje na 160 metrach.